MUTOH od lat udowadnia, że druk cyfrowy nie kończy się na odwzorowaniu kolorowej grafiki. Japoński producent rozwija technologie pozwalające znakować gotowe przedmioty, uszlachetniać ich powierzchnie, a nawet tworzyć wypukłe elementy odczytywane dotykiem. Jednym z zastosowań druku UV-LED jest alfabet Braille’a, wykorzystywany na tabliczkach informacyjnych, oznaczeniach pomieszczeń i elementach wyposażenia budynków.
Dla producentów reklam i oznakowania otwiera to dodatkowy obszar działalności. Dostępne oznakowanie znajduje zastosowanie w hotelach, placówkach medycznych, biurowcach oraz instytucjach publicznych, a jego produkcja nie musi wymagać osobnych urządzeń do mechanicznego tłoczenia punktów. Plotery MUTOH pozwalają połączyć tradycyjny druk kolorowy z wypukłymi oznaczeniami w jednym cyfrowym procesie produkcyjnym.
Przedstawimy Państwu możliwości tej technologii, zastosowania druku Braille’a i wymagania dotyczące dostępności w Polsce. Przyjrzymy się również dwóm ploterom MUTOH XpertJet 661UF i 1462UF, które pozwalają rozpocząć produkcję oznakowania dotykowego lub rozwinąć już istniejącą ofertę.
Wyobraź sobie hotel z kilkudziesięcioma pokojami. Każde drzwi mają swój numer, korytarze oznaczenia pięter, a przy windzie znajduje się informacja o pomieszczeniach. Dla większości gości odczytanie tych informacji jest oczywiste. Osoba niewidoma potrzebuje jednak innego sposobu identyfikacji miejsca, w którym się znajduje.
Alfabet Braille’a pozwala przekazywać informacje za pomocą wypukłych punktów. Nie jest jednak jedynym rozwiązaniem stosowanym w dostępnym oznakowaniu. Duże kontrastowe napisy pomagają osobom słabowidzącym, a wypukłe litery i piktogramy mogą ułatwiać orientację również osobom, które nie posługują się Braille’em.
Jakie produkty możesz zaoferować swoim klientom?
| Odbiorca | Przykładowe oznakowanie |
|---|---|
| Hotele i biurowce | Numery pokoi, oznaczenia pięter, wind i pomieszczeń wspólnych |
| Szpitale i przychodnie | Tabliczki gabinetowe, oznaczenia oddziałów i punktów obsługi |
| Urzędy i szkoły | Oznakowanie sal, pracowni, bibliotek i punktów informacyjnych |
| Muzea i instytucje kultury | Opisy ekspozycji, wypukłe piktogramy i elementy map dotykowych |
| Przemysł i producenci urządzeń | Oznaczenia paneli sterowania, elementów wyposażenia i obudów |
Wymienione realizacje różnią się rozmiarem, rodzajem podłoża i sposobem użytkowania. Łączy je potrzeba czytelnego przekazania informacji. Dla drukarni oznacza to możliwość obsługi wielu grup klientów, od pojedynczego zamówienia na tabliczkę gabinetową po kompletny system oznakowania budynku.
W technologii MUTOH wypukłe punkty Braille’a powstają przez nakładanie kolejnych warstw atramentu, które są utwardzane światłem UV-LED. Jest to odmiana druku strukturalnego 2,5D (tworzenia wypukłości na płaskiej powierzchni). Zamiast mechanicznego tłoczenia materiału albo wycinania w nim zagłębień ploter buduje oznaczenie bezpośrednio na podłożu. Pozwala to łączyć tekst brajlowski z kolorowymi napisami, białym poddrukiem oraz lakierem.
Pracę rozpoczyna się od przygotowania projektu zawierającego prawidłowy zapis Braille’a. Następnie plik trafia do oprogramowania RIP (programu przygotowującego dane do druku), które steruje nakładaniem odpowiednich warstw. W przypadku urządzeń MUTOH wykorzystywany jest między innymi VerteLith. Liczba potrzebnych warstw zależy od konfiguracji druku i oczekiwanej geometrii wypukłości.
| Etap | Co dzieje się podczas produkcji? |
|---|---|
| 1. Projekt | Przygotowanie napisów, punktów Braille’a i grafiki z uwzględnieniem wymaganego rozmieszczenia elementów. |
| 2. RIP i warstwy | Przypisanie odpowiednich ustawień druku kolorowego, białego atramentu i lakieru. |
| 3. Druk UV-LED | Nakładanie atramentu i utwardzanie kolejnych warstw aż do uzyskania zaplanowanej wypukłości. |
| 4. Kontrola jakości | Sprawdzenie poprawności zapisu, wymiarów punktów, czytelności dotykowej i przyczepności nadruku. |
Druk wypukły nie ogranicza się do samych punktów Braille’a. W ten sposób możesz tworzyć również wypukłe litery łacińskie, linie prowadzące i piktogramy. W przypadku rozbudowanych plansz dotykowych szczególnego znaczenia nabiera prawidłowe opracowanie grafiki, tak aby jej poszczególne elementy były rzeczywiście rozpoznawalne pod palcami.
Uzyskanie wypukłości jest funkcją technologii, ale prawidłowy Braille wymaga jeszcze kontroli gotowego oznaczenia. O jego czytelności decydują nie tylko wysokość punktów, lecz także ich średnica, rozstaw, kształt i odpowiednio przygotowany tekst.
Produkcja oznakowania dotykowego wiąże się nie tylko z technologią, lecz także z wymaganiami dotyczącymi dostępności budynków i informacji. W Polsce obowiązują regulacje określające takie wymagania wobec instytucji publicznych oraz wybranych produktów i usług oferowanych przez przedsiębiorców.
Jednym z podstawowych aktów prawnych jest ustawa z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Jej art. 6 wymaga od podmiotów publicznych między innymi zapewnienia informacji o rozkładzie pomieszczeń w budynku co najmniej w sposób wizualny i dotykowy lub głosowy. Ustawa nie nakazuje jednak umieszczania alfabetu Braille’a na każdych drzwiach.
Od 28 czerwca 2025 r. obowiązuje również Polski Akt o Dostępności, dotyczący określonych produktów i usług, w tym wybranych terminali samoobsługowych, urządzeń elektronicznych, bankowości detalicznej czy handlu elektronicznego. Przepisy zwiększają znaczenie projektowania dostępnych rozwiązań, choć nie ustanawiają ogólnego obowiązku drukowania materiałów reklamowych w Braille’u.
Jeżeli prowadzisz firmę i chcesz przygotować własne materiały promocyjne w alfabecie Braille’a, co do zasady nie potrzebujesz specjalnego pozwolenia na samo wykonywanie takiego druku. Inaczej wygląda realizacja oznakowania, które ma spełniać wymagania określone w przepisach, dokumentacji projektu lub zamówienia publicznego.
W odniesieniu do oznaczeń brajlowskich pomocna jest norma ISO 17049:2013, określająca między innymi parametry wymiarowe punktów i wymagania dotyczące ich stosowania na oznakowaniu oraz urządzeniach. W projektowaniu dostępnych budynków uwzględnia się również wymagania funkcjonalne opisane w PN-EN 17210. Zakres obowiązkowego stosowania poszczególnych wymagań zależy od rodzaju realizacji i właściwych przepisów.
Z punktu widzenia producenta oznakowania najważniejsze jest ustalenie oczekiwań klienta jeszcze przed przygotowaniem plików. Warto wiedzieć, czy zamówienie dotyczy dobrowolnego materiału promocyjnego, czy elementu systemu dostępności budynku. Od tego zależy sposób projektowania, wymagane parametry, kontrola jakości i dokumentowanie wykonanej pracy.
Kompaktowy flatbed A2+ – tabliczki, oznaczenia i personalizacja
XpertJet 661UF to stołowy ploter UV-LED, który sprawdzi się w produkcji pojedynczych tabliczek, krótkich serii oznakowania oraz niewielkich elementów informacyjnych. Dzięki polu roboczemu 483 × 594 mm możesz zadrukowywać zarówno pojedyncze produkty, jak i zestawy mniejszych tabliczek rozmieszczonych na stole. Urządzenie obsługuje przedmioty o wysokości do 150 mm, co rozszerza jego zastosowanie poza standardowe płaskie arkusze.Konfiguracja CMYK z bielą i lakierem umożliwia tworzenie wypukłych punktów Braille’a, liter oraz efektów uszlachetniania. Ten sam ploter możesz wykorzystać do produkcji gadżetów, statuetek czy znakowania paneli sterowania.| Pole zadruku | 483 × 594 mm |
| Liczba głowic | 1 |
| Atramenty | CMYK + White + Varnish* |
| Wysokość przedmiotów | do 150 mm |
| Zastosowanie | Małe serie i personalizacja |
Produkcyjny flatbed UV-LED – większe panele i seryjne oznakowanie
XpertJet 1462UF został zaprojektowany do obsługi większych formatów oraz zleceń wymagających sprawnej produkcji wielu elementów. Stół roboczy o wymiarach 1420 × 700 mm pozwala drukować duże panele informacyjne lub jednocześnie rozmieszczać wiele mniejszych tabliczek. Cztery strefy podsysu ułatwiają stabilizowanie podłoży, a automatyczna regulacja wysokości głowicy usprawnia przygotowanie urządzenia do pracy.Model 1462UF wykorzystuje dwie głowice ustawione z przesunięciem. Jedna obsługuje CMYK, druga biel i lakier. Taka konstrukcja umożliwia wydajny druk dwuwarstwowy, natomiast przygotowanie bardziej rozbudowanych wypukłości odbywa się z wykorzystaniem odpowiednich ustawień druku wielowarstwowego. Jest to propozycja dla drukarni realizujących większe zamówienia oraz kompletne systemy oznakowania obiektów.| Pole zadruku | 1420 × 700 mm |
| Liczba głowic | 2 |
| Atramenty | CMYK + White + Varnish* |
| Wysokość przedmiotów | do 150 mm |
| Zastosowanie | Większe formaty i serie |
* Konfiguracja CMYK + White + Varnish jest wymagana do opisanych zastosowań wykorzystujących biel i lakier.
Warto w tym miejscu wspomnieć również o MUTOH XpertJet 461UF. To najmniejszy z prezentowanych ploterów, oferujący pole zadruku 483 × 329 mm (A3+). Podobnie jak większy 661UF obsługuje druk wypukły, biały atrament i lakier, dzięki czemu pozwala wykonywać oznaczenia Braille’a, niewielkie tabliczki informacyjne oraz personalizowane produkty. Kompaktowa konstrukcja sprawdzi się szczególnie w firmach, które nie potrzebują dużego stołu roboczego, ale chcą rozszerzyć ofertę o specjalistyczny druk UV-LED.
W odróżnieniu od 661UF model 461UF ma ręczną regulację wysokości stołu. Ze standardowym stołem obsługuje przedmioty do 70 mm, a po jego demontażu – do 150 mm. Jest więc interesującą propozycją do krótkich serii, pojedynczych zleceń i produkcji mniejszych oznaczeń dotykowych.
Jeżeli zajmujesz się już produkcją tablic informacyjnych, oznakowania wnętrz lub personalizacją przedmiotów, druk Braille’a może stać się kolejną usługą w Twojej ofercie. Nie musisz przy tym rezygnować z dotychczasowych zamówień. Jak już wyjaśnialiśmy, odpowiednio skonfigurowane plotery MUTOH UV-LED obsługują zarówno klasyczny druk kolorowy, jak i specjalistyczne oznaczenia wypukłe.
Szczególnie mogą zainteresować Cię zlecenia obejmujące całe obiekty: hotele, szpitale, biurowce czy placówki edukacyjne. Zamówienie na oznakowanie budynku oznacza zwykle produkcję wielu tabliczek o zbliżonym wyglądzie, ale odmiennych treściach. W przyszłości dochodzą do tego wymiany oznaczeń, zmiany numeracji pomieszczeń, rozbudowa obiektu oraz kolejne realizacje dla tego samego klienta.
Możesz więc zaproponować nie tylko wykonanie pojedynczych produktów, ale także kompleksową usługę obejmującą projekt, produkcję i późniejszą aktualizację systemu oznakowania. Przy odpowiedniej organizacji pracy będzie to usługa uzupełniająca tradycyjne zamówienia reklamowe, a jednocześnie budująca specjalizację Twojej firmy.
Od czego zacząć? Przygotuj ofertę obejmującą trzy rodzaje realizacji:
Przed przyjęciem pierwszego większego zamówienia zadbaj o prawidłowe przygotowanie tekstów, sprawdzenie parametrów druku i dobór podłoża. Nie każde tworzywo będzie zachowywać się tak samo podczas eksploatacji, a oznaczenia przeznaczone do intensywnego użytkowania powinny zostać odpowiednio przetestowane.
Specyfikacja urządzenia pozwala poznać jego możliwości techniczne, ale dopiero gotowa próbka pokazuje jakość wypukłych punktów, sposób odwzorowania drobnych elementów i zachowanie nadruku na konkretnym podłożu. Dlatego przed wyborem technologii zachęcamy do przygotowania własnego projektu i konsultacji z naszymi specjalistami.
W Laboratorium Druku Atrium w Opolu możesz omówić planowane zastosowania ploterów MUTOH, dobór materiałów oraz wymagania dotyczące organizacji produkcji. Pomożemy również ustalić możliwości wykonania próbnych wydruków i dobrać urządzenie do charakteru przyszłych zleceń. Dostępność konkretnego modelu do demonstracji potwierdzimy podczas ustalania terminu wizyty.
Masz już klientów zamawiających tradycyjne tabliczki, oznakowanie pomieszczeń albo systemy informacji wizualnej? Być może kolejnym krokiem w rozwoju Twojej oferty powinny być produkty, które można nie tylko zobaczyć, ale również odczytać dotykiem.
Sprawdź możliwości druku Braille’a na ploterach MUTOH
Skonsultuj projekt, dobierz technologię i zapytaj o testy w Laboratorium Druku Atrium.
Skontaktuj się z Atrium →
